کلسیم در بدن همه موجودات وظایف مهمی دارد و 5/1 تا 2 درصد کل وزن بدن که بیش از 99 درصد این مقدار در استخوانها است را در سگها تشکیل می دهد. علاوه بر دو نقش مهم و اصلی کلسیم که در ساخت و حفظ استخوانها و دندانها مؤثر است ، در فعالیت بسیاری از آنزیمها هم در بدن به ایفای نقش می پردازد. انقباض عضلات ، آزاد شدن واسطه های عصبی ، تنظیم ضربان قلب و لخته شدن خون در مواقع لازم همه و همه به کلسیم وابسته اند.
تولید شیر در سگهای ماده از اهمیت خاصی برخوردار است و باید پرورش دهندگان نه تنها به میزان کافی تولید شیر برای تغذیه توله‌ها توجه کنند بلکه از آن سو باید به حفظ شرایط طبیعی بدن مادر هم دقت نمود. تولید میزان زیاد شیر متعاقب زایمانهای متعدد نیازمند تغذیه مناسب و کافی مادر است. در این شرایط نیاز غذایی مادر دو برابر پیش از زمان زایمان است. بسیاری از ماده سگها قادر نیستند با یک یا دو وعده غذایی در روز نیاز خود را تأمین کنند. به این جهت باید غذا به میزان چهار بار یا بیشتر در طول روز در دسترس مادر قرار گیرد. توجه به استفاده از چربی ها در این زمان البته به میزان کافی و مناسب مهم است زیرا می تواند نقش مؤثری در تأمین انرژی مورد نیاز مادر داشته باشد. می دانید که کالری ایجاد شده از سوخت یک گرم چربی دو برابر میزان مشابه کربوهیدرات است و به این طریق می توان با حجم کمتر انرژی بیشتری برای مادر تأمین کرد.
در سگها ، معروفترین عارضه مرتبط با متابولیسم کلسیم هایپوکلسمی زایمانی است. وقتی کلسیم از طریق شیر زودتر از آنکه جذب شود دفع می گردد با هایپوکلسمی حیوان درگیر می شود. سایر اسامی که برای این عارضه بکار می رود عبارتند از : هایپوکلسمی پس از زایش ، هایپوکلسمی حوالی زایمان، تتانی زایش و اکلامپسی.
وقتی میزان تولید شیر مادر فوق العاده بالا باشد این مسئله می تواند به اکلامپسی منجر شود که ناشی از کاهش ذخایر کلسیم بدن است. اگرچه که هایپوکلسمی معمولاً بعد از تولد توله ها رخ می دهد اما علائم بالینی آن ممکن است حتی قبل یا حین زایمان ظاهر شوند. اکلامپسی به طور کلی در اوج شیرواری یعنی حدود 2 تا 3 هفته بعد از زایش رخ می دهد و معمولاً هم بیشتر سگهای کوچک جثه را درگیر می کند. به طور معمول با گذشت 40 روز از زایمان خطر اکلامپسی از بین می رود. علائم بالینی ناشی از ابتلا شامل بی قراری ، لرز عضلات ، افزایش تعداد تنفس و سرانجام تب بالا و تلوتلو خوردن و تشنج هستند. حیوان مبتلا ممکن است گیج، حساس ، تهاجمی باشد و ناله کند. اکلامپسی باعث بروز تتانی و سفتی در عضلات می شود.
درمان :
این حالت به عنوان یک اورژانس دامپزشکی باید سریعاً درمان شود. درمان شامل تزریق داخل رگی کلسیم و در صورت نیاز سدیم بیکربنات و گلوکز است. در این شرایط باید توله ها را از مادر جدا کرد و به طور دستی تغذیه نمود.
پیشگیری از بروز این عارضه هم نیازمند تغذیه صحیح و مناسب مادر شیروار است.
منبع : persianpet